Xôn xao làng văn 2006 - Phần 2

Lại thêm một ví dụ để tranh cãi về đối tượng (đề tài) và cách thể hiện (viết như thế nào); hoặc là thái độ đối với quá khứ - ở đây là quá khứ đen, xấu, đáng buồn: cười nhạo để chôn vùi vĩnh viễn, hay phẫn nộ khai quật cho tiếp tục bốc mùi.
Có mời thêm nhà văn Vũ Tú Nam và nhà lý luận phê bình Phan Hồng Giang, cả thảy 11 người, do nhà văn Nguyễn Trí Huân làm chủ tịch. Khi hội đồng bỏ phiếu, tập thơ Thương lượng với thời gian được số phiếu cao nhất: 10 phiếu giải thưởng, 1 phiếu tặng thưởng. Phải nói dài dòng như vậy để thấy hết sự phức tạp của dư luận có thể có trước một hiện tượng, sự kiện văn nghệ. Đương nhiên phía nào cũng đưa ra lý lẽ để chứng minh mình không sai, nhưng cuối cùng, Hữu Thỉnh đã xin miễn nhận giải thưởng.
Trước đó cũng còn một người nữa từ chối nhận tặng thưởng của Hội: cây bút kẻ Ly Hoàng Ly, tác giả tập thơ Lô tô (Năm 2006 có 2 giải thưởng và 4 tặng thưởng; có thể hiểu nôm na giải thưởng là giải chính thức, còn tặng thưởng là giải khuyến khích). Lý do: qua một bài phỏng vấn ông Phan Hồng Giang (thành viên hội đồng chung khảo) in trên báo, tác giả này “không thấy được sự nghiêm túc trong việc xét giải, ngược lại còn thấy một thái độ thiếu tôn trọng các tác phẩm mà hội đồng đưa ra để bình chọn”. Hội đồng chung khảo thì cho rằng suy nghĩ như vậy là sự hiểu lầm đáng tiếc, dựa trên những thông tin không chính xác về các hoạt động của hội
Có một tác phẩm được tặng phẩm gây chú ý: tiểu thuyết Paris 11 tháng 8 của Thuận. Chú ý, trước hết, vì sự cách tân; và sự cách tân đó rõ ràng đã đem lại những hiệu quả thẩm mỹ đáng kể. Trao tặng thưởng cho tác phẩm này chứng tỏ việc xét giải đã có sự chuyển động, đổi mới.
Một cuốn sách khác làm nổ ra những cuộc tranh cãi khá gay gắt trên báo chí là cuốn Lê Vân – Yêu và sống của Bùi Mai Hạnh – Lê Vân. Đây là tự truyện của diễn viên điện ảnh nổi tiếng một thời Lê Vân, do Bùi Mai Hạnh ghi. Lê Vân bảo mình “sám hối” , nhưng hành động sám hối của chị lại gây sốc nặng cho người thân trong gia đình, đặc biệt là nghệ sĩ nhân dân Trần Tiến - bố chị. Chuyện gia đình, tình yêu, công việc làm nghệ thuật… của bản thân được tác giả kể lại với một thái độ mà những người cổ vũ cho cuốn sách cho là “trung thực”, “dũng cảm”. Nhưng những người phản đối lại phẫn nộ, ghê sợ vì dường như việc làm đó là bất cận nhân tình, là xúc phạm những giá trị đạo đức truyền thống. Lại thêm một ví dụ để tranh cãi về đối tượng (đề tài) và cách thể hiện (viết như thế nào); hoặc là thái độ đối với quá khứ - ở đây là quá khứ đen, xấu, đáng buồn: cười nhạo để chôn vùi vĩnh viễn, hay phẫn nộ khai quật cho tiếp tục bốc mùi.
Làng văn khép lại năm 2006 với những chuyện vui buồn lẫn lộn. Công chúng vẫn quan tâm đến văn học, không phải là thái độ hiếu kỳ trước những scandal, mà chính ở sự đón nhận các tác phẩm thực sự có giá trị. Kể cả mấy vụ việc trên đây, để thấy những người cầm bút ở nước ta, cũng như cái hội nghề nghiệp của họ, còn khối việc phải nghĩ, phải làm, phải thay đổi, mới mong đáp ứng được sự quan tâm chính đáng đó.
17/05/2016 , Trần Đức Tiến - Kiến thức ngày nay – Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2007

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *